Twee weken loop ik nu rond met de iLiad eBook van iRex Technologies. Het bevalt erg goed, maar natuurlijk is er ook nog een hoop op aan te merken. De prijs van 650 euro is fors, de software is nog niet helemaal klaar en het apparaat is (nog) vrij traag. Het scherm daarentegen is fantastisch. Tuurlijk, het is wel zwartwit, maar haarscherp en prima leesbaar in een felle zon. Dat kwam de afgelopen weken goed van pas. Ideaal dus om iedere ochtend een krantje op te lezen of andere informatie in pdf-formaat. Het apparaatje heeft een A5-scherm en weegt 400 gram. Dit formaat en gewicht zorgt er voor dat je de iLiad gemakkelijk meeneemt, zowel om te lezen op de bank, in bed of in de trein. De ingebouwde accu gaat lang genoeg mee om een dag te lezen, maar volgens maker iRex moet die accuduur nog verder toenemen als de software verbetert. De iLiad is een welkome aanvulling op mijn pda, notebook en desktop.

Scherm
Alles draait om het scherm van de iLiad. Het scherm meet 122x163 mm en heeft 1024x768 beeldpunten. Verder kan het scherm 16 grijstinten weergeven en is het aanraakgevoelig. Helaas reageert het scherm niet op vingers of nagels, het reageert alleen op de Wacom-pen die achterin het apparaat is gestoken.

Het touchscreen is alleen actief als de pen uit de houder gehaald is om het stroomverbruik te minimaliseren. Het aanraakgevoelige deel bevindt zich overigens voor optimale leesbaarheid achter het eInk-scherm. Het scherm knippert eenmalig bij het omslaan van een pagina en het duurt ongeveer een seconde om een pagina op te bouwen. Dat maakt de iLiad ongeschikt voor snelle schermtoepassingen, maar dat is voor elektronische boeken ook niet echt nodig.

Verder is soms de vorige pagina nog heel vaag zichtbaar op de pagina. Of het scherm ook achtergrondverlichting heeft? Tuurlijk niet, in het donker een boek of tijdschrift lezen doe je toch ook gewoon onder de lamp. Dat doe je bij de iLiad dus ook.

De afmetingen van het scherm zijn dus A5, ofwel een half A4-tje. Het lezen van een A4-pagina op zo'n klein scherm lukt soms net, maar is niet optimaal. De Volkskrant 16:00 PDF is prima leesbaar, de Wereldkrant van de Wereldomroep ook, maar de letters in de PDF van het dagblad Sp!ts zijn slecht leesbaar. De koppen en intro's zijn wel goed leesbaar, dus met inzoomen is het goed te doen. Helaas ondersteunt de iLiad inzoomen op PDF-bestanden nog niet.

Ideaal is het zelf bakken van PDF's. Het programma PDFfactory installeert bijvoorbeeld een printer-driver. Vanuit een tekstverwerker als Word kun je dan documenten opmaken op A5, een kleine marge links, rechts, boven en onder aan de pagina kiezen en dan printen op de PDFfactory-printer. Ideaal.

De website Wired.com lees ik als volgt: bij alle interessante artikelen klik ik op het print-symbool om overbodige frutsels te verwijderen en vervolgens druk ik af op de PDFfactory-printer. Die maakt er een keurig leesbare PDF van.

Content
Alhoewel het lezen van PDF-bestanden prima functioneert, heeft de iLiad een heel ander mechanisme om content tot zich te nemen. Dat mechanisme heet IDS, de iRex Technologies Delivery Service. Het is de bedoeling dat bijvoorbeeld kranten- en tijdschriftenuitgevers hun content gaan verspreiden via IDS. De uitgevers betalen daar ongeveer 25 euro per abonnee per jaar voor. Voor de abonnee heeft dat grote voordelen.

De iLiad heeft via de travelhub een ethernet-netwerkaansluiting, maar ook een draadloze 802.11g WiFi-aansluiting ingebouwd. Met een druk op de zilveren knop rechtsboven, haalt de iLiad via internet alle nieuwe content in één keer op van de servers van iRex.

Dit mechanisme is handig om bijvoorbeeld dagelijks de krant op te halen. Via WiFi is het dan ook mogelijk om tijdens een vakantie in het buitenland of bijvoorbeeld op een treinstation de krant op te halen. De iLiad meldt keurig welke draadloze netwerken zichtbaar zijn en welke be- en onbeveiligd zijn.

Aansluitingen en slots
De draadloze 802.11g WiFi-aansluiting is aan de buitenkant niet zichtbaar en is tijdens normaal gebruik uitgeschakeld. De WiFi ondersteunt alleen de WEP128-encryptie en niet de tegenwoordig gangbare en veiliger WPA-versleuteling. De ethernet-aansluiting (op de travelhub) ondersteunt bedrade 10/100 netwerken.
Aan de bovenkant van de iLiad zitten drie slots: CompactFlash, USB en SD. Door een geheugenkaart of usb-stick met content te vullen, kun je die lezen op de iLiad. Mijn beide SanDisk 1 en 4 GB CF-kaartjes waren direct bruikbaar, maar content op een oude 64 MB CF-kaart van Sagatek was onzichtbaar.

De USB-aansluiting op de iLiad is uitsluitend bestemd voor usb-geheugen. De USB-aansluiting op de travelhub is aansluitbaar op de computer. Hierdoor is het geheugen in de iLiad zelf benaderbaar. De iLiad heeft 128 MB flash-geheugen die verdeeld is in vier mappen (news, books, docs en notes). Deze mappen corresponderen met de vier knoppen op de iLiad.

Aan de onderkant van de iLiad zit een 3,5 mm jack voor een audio/hoofdtelefoonaansluiting. Op termijn (middels een software-update) wordt de iLiad ook geschikt gemaakt om mp3-bestanden af te spelen. Ideaal om een luisterboek af te spelen en ondertussen een boek te lezen. Het embedded Linux besturingssysteem zou dat moeten kunnen faciliteren.

Travelhub
De travelhub wordt standaard meegeleverd met de iLiad. Het is een klein doosje met aansluitingen voor de voeding, ethernet en een usb-aansluiting. Met de iLiad worden drie stekkers meegeleverd, onder andere voor Nederland en Amerika. In plaats van de travelhub was het handiger geweest om een soort cradle of docking station te hebben voor de iLiad, maar die komt pas in oktober beschikbaar.

Bediening
De bediening van de iLiad is erg eenvoudig. Het is dan ook geen pda of notebook, het apparaat is uitsluitend bedoeld om boeken op te lezen. De verticale zilverkleurige knop de linkerkant is dan ook bedoeld om pagina's om te slaan. Letterlijk omslaan, want de knop moet naar links bewogen worden om een pagina verder (gevoelsmatig naar rechts) te gaan. Wat onhandig! We leven in het digitale tijdperk, laat die papieren pagina's dan los of maak de werking instelbaar.

Met twee pijltjestoetsen maakt u een selectie uit de beschikbare content en met de middelste toets bevestigt u de selectie. Verder bevat de iLiad nog de knoppen 'terug' en 'inhoudsopgave'. De vier knoppen news, books, docs en notes tonen de inhoud van de mappen in het flash-geheugen.

Het verbaast mij nogal dat de vier knoppen deze vaste functie hebben. Ze zijn onhandig omdat je er nogal eens per ongeluk op drukt. Was het niet handiger geweest om deze knoppen niet te bedrukken en het scherm de functie te laten bepalen? Dan had de eerste knop de functie 'eerste pagina' mogen krijgen de andere knoppen Bookmark1, Bookmark2 en Bookmark3. Lang indrukken is bookmark vastleggen, kort drukken is dan springen naar de betreffende bookmark.

Updates
De iLiad draait op een versie van embedded Linux. Door twee seconden op de ronde zilverkleurige knop te drukken gaat de iLiad zelf op zoek naar updates. Zijn die aanwezig, dan haalt de iLiad die op en installeert die automatisch. Voor sommige updates is het noodzakelijk de iLiad een paar keer te herstarten, maar verder verloopt het proces geheel automatisch. Bij de laatste update naar versie 2.5 een paar dagen geleden werden bijvoorbeeld de volgende updates geïnstalleerd:
- Power Management
Average battery life before recharge is greatly improved. Further power management improvements are planned in upcoming software releases
Warning when battery is low
Auto-shutdown when Battery is nearly empty

- User interface
Boot-up progress indicator
Mode Menu renamed to Device Manager
On-screen busy indicator when launching viewers
Support longer filenames in content listed

- PDF
Go to last read page when re-opening any PDF document
CF/MMC Card
Auto refreshes CF/MMC view on (un)plug of CF/MMC cards
Auto detects CF/MMC cards after power on.

- Scribble Function
Additional functionalities when converting the stylus into a pentool (selection of pen size, pen colour and eraser) in the scribble application
Single image template support in scribble function

Conclusie
De iLiad is op softwaregebied niet klaar, dat maakt de bovenstaande update ook wel duidelijk, het zijn allemaal nieuwe functies die je standaard verwacht op de iLiad. Het zal nog wel een paar maanden duren voordat de iLiad zover is dat het apparaat ook door gewone consumenten gebruikt kan worden. Nu is het vooral een apparaat voor liefhebbers van nieuwe uitgeeftechnologie.

Maar het apparaat is wél veelbelovend. Ik vond het heerlijk om pdf-jes te lezen op de iLiad. Het lezen is vergelijkbaar met lezen vanaf papier en is dan ook niet vermoeiend. Zodra er een dagblad beschikbaar komt via de iLiad neem ik meteen een abonnement. Het lijkt me heerlijk om vanuit bed al draadloos te synchroniseren en de krant in bed te lezen.

••• BRIGHT.NL: VIDEO UITPAKPARTY iLiad (28.07.06)

••• MOBILEREAD » iRex iLiad Reader

• • • iLiad Forum