SimOnly = Simpel

Opvouwbaar elektronisch papier van Philips komt eraan. Bovendien mengt online warenhuis Amazon zich met de Kindle in de strijd. De doorbraak van elektronisch papier lijkt dan eindelijk aanstaande. Maar waarom is dat niet allang gebeurd?

Selexyz verkoopt het elektronische boek Iliad ver boven verwachting. Communicatiemanager Ellen Fronik van Boekhandels Genootschap Nederland (BGN): "We zijn in november begonnen met een voorzichtige pilot in 3 winkels, maar hebben dat al na een maand uitgebreid naar onze andere winkels." Fronik schat de verkoop al op enkele honderden na twee maanden. "In 15 winkels."

Boekhandelketen Selexyz was de eerste Nederlandse boekhandel die elektronisch papier aanbood, inclusief 30.000 boektitels op hun website. "Een paar zijn gratis, voor de meeste moet betaald worden. We hebben al duizenden boeken verkocht via deze weg."

Wie zijn de kopers? "Heel verschillend. Van echte gadget-liefhebbers tot studenten."

De Iliad is een fabrikaat van het Nederlandse iRex, een spin-off van Philips. Het apparaat is het enige elektronische papier dat zowel in online als fysieke retail in Nederland verkrijgbaar is.

"We verkopen er nu enkele duizenden op jaarbasis", vertelt Willem Enthoven, verantwoordelijk voor marketing en new business development bij iRex.

Sony verkoopt vooralsnog geen van zijn Sony Readers in Europa. "We zijn het aan het onderzoeken hoe we deze producten in Europa en de Benelux aan de man gaan brengen", zegt Hans den Heijer, pr-manager bij Sony.

In Amerika is een elektronisch boek al een stuk groter. "De Sony Reader is een hype", zegt Den Heijer. Cijfers kan hij er niet bij noemen.

Tot nu toe waren dit de belangrijkste initiatieven. Maar daar komen nu rap andere aanbieders bij. Een joint-venture van Philips en Telecom Italia, Polymer Vision, ontwikkelt opvouwbaar papier dat om de telefoon kan worden gerold. Het is veel compacter dan het huidige elektronische papier. Deze zomer moet het op de markt komen.

De grootste concurrent van iRex en Sony komt uit Amerika. Online grootgrutter Amazon lanceerde eind vorig jaar zijn Kindle. Niet alleen kan Amazon putten uit een enorm arsenaal boektitels, het biedt ook verschillende magazines en kranten aan via de Kindle.

Enthoven van iRex vreest het apparaat niet. "Amazon kweekt juist een geweldige awareness voor elektronisch papier. Ook in Europa. Daar kunnen wij van profiteren."
Ondanks deze ontwikkelingen zitten weinig mensen met een elektronische krant op de bank.

Lezen van een scherm vormt voor veel mensen een beletsel. Van een scherm lezen is vermoeiend en onrustig, dus wordt er nog veel geprint. Door met grijstinten en geen achtergrondlicht te werken, zoals bij monitoren, proberen de fabrikanten van e-paper dit op te lossen.

Ook conservatisme speelt een rol. Het gewone boek roept nostalgische gevoelens bij mensen op, merkt ook Den Heijer.
Een belangrijk maar wat onderbelicht beletsel is de markt zelf. "Europa kent meer dan dertig talen. Het is een heel karwei om daar een fatsoenlijke bibliotheek voor samen te stellen”, zegt Den Heijer. “Er moeten wel genoeg boeken zijn om uit te kiezen."

Bovendien moeten technologiefirma’s om de tafel met een verkoopkanaal dat helemaal vreemd voor ze is. Waar verkoop je elektronisch papier? In de elektronicazaak of bij de boekhandel?
Den Heijer: “Uiteraard kun je onze Reader bij een Media Markt gaan verkopen, maar uitgeverijen en boekhandels zijn ook erg interessant. Dit wordt door mensen met boeken geassocieerd." En met die laatste twee partijen zat Sony nooit eerder om de tafel. "We kunnen niet zomaar ons bestaande verkoopkanaal inschakelen.”

Enthoven kent het dilemma. "Boekwinkels, uitgevers en onderwijsinstellingen zijn belangrijke verkoopkanalen."
Uitgeverij PCM deed eerder een proef met e-paper. “Het zat en zit nog steeds erg in de experimentele fase”, zegt Pieter Kuijt, hoofd communicatie van PCM. "Dus we wachten er nog even mee. Maar er heeft een pilot gelopen. We gaan er op termijn mee door."

In het buitenland gingen er verschillende kranten wel al over op elektronisch papier. In het spoor van Amazon’s Kindle brachten gerenommeerde bladen als onder andere The New York Times, The Washington Journal, The Wall Street Journal, Frankfurter Algemeine en Le Monde een elektronische versie van hun krant uit.

Ook magazines als Time, Forbes en Fortune doen er aan mee.
In Nederland zijn er ook steeds meer ontwikkelingen in de richting van steeds verdergaande digitalisering.

Zo schokte de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag onlangs nog een flink aantal bibliofielen door de kaften van antieke boeken af te scheuren. Zo konden ze sneller en goedkoper worden ingescand en dus digitaal worden gemaakt.
Google startte onlangs ook een initiatief om een online bibliotheek in te richten.

De digitalisering van teksten holt daarmee de gebruiker vooruit; die blijft vooralsnog printen. Maar nu steeds meer goed elektronisch papier op de markt komt, zou 2008 wel eens het jaar van de apparaten kunnen worden.
Ton Wallast

www.z24.nl

••• BRIGHT.NL: VIDEO UITPAKPARTY iLiad (28.07.06)

••• MOBILEREAD » iRex iLiad Reader

• • • iLiad Forum